Evlilikte zaman zaman anlaşmazlıklar yaşanması olağandır. İki farklı insanın aynı evi ve aynı hayatı paylaşması; farklı alışkanlıkların, ailelerden getirilen değerlerin, beklentilerin ve geçmiş deneyimlerin de aynı çatı altında buluşması anlamına gelir. Ancak aynı tartışmaların tekrar tekrar yaşanması, eşler arasında konuşmanın giderek zorlaşması, duygusal uzaklaşma ya da güven sorunları, evliliği her iki eş için de yorucu bir hale getirebilir.Evlilik terapisi, yaşanan güçlüğü “kimin haklı olduğu” üzerinden değil; eşlerin iletişim biçimi, evlilik içinde tekrarlayan örüntüler, karşılanmayan ihtiyaçlar ve sorunun ortaya çıktığı bağlam üzerinden değerlendiren bir psikoterapi sürecidir. Bu süreçte amaç, iki eşin de kendini ifade edebildiği, güvenli ve yapılandırılmış bir görüşme alanı oluşturmaktır.
Uzm. Dr. Fatma Coşar, Kadıköy, İstanbul’daki kliniğinde yüz yüze ve online evlilik terapisi görüşmeleri yürütmektedir.
Kadıköy’de Yüz Yüze · Online Görüşme
İçindekiler
- Evlilik Terapisi
- Evlilikte Yer Alan Başlıca Sorunlar Nelerdir?
- İyi Giden Evliliğin Sırları Nelerdir?
- Evlilik Terapisi Ne Zaman Yapılmaz?
- Evlilik Terapisinde Süreç Nasıl Başlar ve Nasıl İlerler?
- Peki Neden Evlilik Terapisi?
- Yaşam Yolculuğunuzda Psikoterapi Etkisi
- Sık Sorulan Sorular
- Randevu Oluşturun
1. Evlilik Terapisi
Evlilik terapisi; eşler arasındaki iletişimi, çatışma örüntülerini, duygusal yakınlığı, ortak yaşamın sorumluluklarını, beklentileri ve ihtiyaçları birlikte ele alan bir psikoterapi sürecidir. Evliliğin farklı dönemlerinde ortaya çıkan güçlükler, bu süreçte tek tek olaylar olarak değil, evliliğin genel işleyişinin bir parçası olarak değerlendirilir.
Bazı evliliklerde sorun ev içi sorumluluklar, para, çocuk yetiştirme ya da geniş aile ilişkileri gibi belirli bir konu çevresinde yoğunlaşır; bazılarında ise ne zaman başladığı tam olarak bilinmeyen bir uzaklık ya da gerginlik hissi ön plandadır. Her iki durumda da terapi süreci, yaşananın daha net görülebilmesine ve iki eşin bakış açısının aynı masada dinlenebilmesine yardımcı olur.
Evlilik terapisi yalnızca sorunlar büyüdüğünde başvurulan bir yol değildir. Evlilik kararı aşamasındaki çiftler, beklentilerini, değerlerini ve ortak yaşama dair planlarını birlikte değerlendirmek için de bu süreçten yararlanabilir. Evlilik içindeki eşler için ise terapi, yaşanan güçlüklerin daha sakin ve açık bir zeminde konuşulabilmesine alan açar.
Evlilik Terapisinde Amaç Nedir?
Evlilik terapisinin amacı, eşlerden birini haklı çıkarmak ya da diğerini değiştirmek değildir. Evlilik terapisti bu süreçte taraf tutan bir hakem değil; evliliğin kendisini merkeze alan, iki eşin deneyimini de dikkate alan bir konumdadır.
Eşler çoğu zaman terapiye belirli bir sorunla gelir; ancak görüşmeler ilerledikçe bu sorunun evlilikteki daha genel bir döngünün parçası olduğu fark edilebilir. Bu nedenle süreç genellikle şu başlıklar üzerinden ilerler:
- evlilikte tekrarlayan örüntüleri fark etmek,
- eşlerin iletişim biçimlerini birlikte değerlendirmek,
- ihtiyaç ve beklentileri birbirine daha açık ifade edebilmek,
- çatışma döngülerinin nasıl başlayıp sürdüğünü anlamak,
- evliliğin mevcut durumunu ve geleceğini daha sağlıklı bir zeminde değerlendirebilmek.
Evlilik Terapisi Boşanmanın Eşiğindeki Çiftler İçin mi?
Hayır. Evlilik terapisine yalnızca boşanmayı düşünen eşler başvurmaz. Evliliğin ilk yıllarındaki uyum sürecinde, çocuk sahibi olduktan sonra, uzun süredir devam eden bir uzaklık hissinde ya da sorunlar henüz büyümeden destek almak isteyen eşler de bu süreçten yararlanabilir.
Evlilik terapisi, evliliği her koşulda kurtarmayı vaat eden bir yöntem değildir. Boşanmanın gündemde olduğu durumlarda terapi, kararın aceleyle değil; iki eşin de duygularını ve ihtiyaçlarını konuşabildiği bir zeminde düşünülmesine yardımcı olur. Eşlerin yollarına birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı devam edeceklerine karar verecek olan her zaman eşlerin kendisidir. Çocuk sahibi eşlerde bu süreç, kararın çocuklara nasıl yansıyacağının birlikte ele alınmasını da kapsayabilir.
2. Evlilikte Yer Alan Başlıca Sorunlar Nelerdir?
Her anlaşmazlık profesyonel destek gerektirmez; pek çok çift evliliğinde yaşadığı güçlükleri kendi içinde çözebilir. Ancak bazı durumlarda sorunlar kendini tekrar eden bir döngüye dönüşebilir ve eşlerin tüm çabasına rağmen değişmeyebilir. Bu sorunlar çoğu zaman tek başına değil, birbirini etkileyerek ortaya çıkar. Aşağıdaki durumlar, evlilik terapisi kapsamında değerlendirme yapılan başlıca alanlardır.
Sürekli Tekrarlayan Tartışmalar
Ev içi sorumluluklar, maddi konular, çocukların bakımı ya da aileler gibi konuların farklı zamanlarda benzer çatışmalara dönüşmesi ve tartışmaların bir sonuca ulaşmadan kapanması. Çoğu zaman tartışılan konunun kendisinden çok, tartışmanın ilerleyiş biçimi belirleyicidir.
Eşler Arasında İletişim Güçlükleri
Eşlerin duygu ve ihtiyaçlarını ifade etmekte ya da birbirini anlamakta zorlanması. Konuşmaların suçlama, savunma, küslük ya da uzun sessizliklerle sonuçlanması bu başlıkta sık görülen tablolardandır. Zamanla eşler, tartışma çıkmasın diye önemli konuları hiç açmamayı tercih edebilir.
Güven Sorunları ve Aldatılma
Aldatılma ya da güveni sarsan başka yaşantıların ardından evliliğin yeniden değerlendirilmesi ihtiyacı. Bu süreçte yaşananın her iki eş için de ne anlama geldiğinin konuşulabilmesi, öfke, kırgınlık ve suçluluk gibi duyguların güvenli bir ortamda ele alınabilmesi önemlidir.
Duygusal Uzaklaşma
Zaman içinde yakınlığın azaldığını, aynı evde yaşamaya devam ederken eşlerin birbirinden uzaklaştığını hissetmek. Günlük koşturmaca ve ebeveynlik rolleri içinde belirgin bir çatışma olmadan da ortaya çıkabilir; eşler kendilerini “ev arkadaşı” gibi hissetmeye başlayabilir.
Çocuk Yetiştirme Konusunda Farklı Görüşler
Disiplin, eğitim, sorumluluk paylaşımı ve ebeveynlik rolleri konusunda eşlerin farklı beklentilere sahip olması. Bu farklılıklar çocukların yanında tartışılmaya başladığında, evlilikteki gerginlik aile içindeki herkesi etkileyebilir.
Geniş Aile İlişkileri
Eşlerin aileleriyle kurulan ilişkilerde sınırların belirsizleşmesi, ailelerin evliliğe dair kararlara müdahalesi ya da eşlerden birinin kendini iki taraf arasında kalmış hissetmesi.
Maddi Konular
Gelirin nasıl harcanacağı, birikim, borçlar ve maddi kararların kim tarafından alınacağı gibi konularda yaşanan anlaşmazlıklar. Para konusundaki tartışmalar çoğu zaman güven, kontrol ve eşitlik gibi daha derin ihtiyaçları da yansıtır.
Sağlıksız Çatışma Alışkanlıkları
Tartışmaların eleştiri, küçümseme, geri çekilme ya da misilleme ile ilerlemesi. Bu alışkanlıklar yerleştikçe küçük anlaşmazlıklar bile hızla büyüyebilir ve eşler birbirine karşı savunmacı bir tutum geliştirebilir.
İş ve Yaşam Stresi
Yoğun çalışma temposu, iş kaynaklı stres ve eşlerin birbirine ayırdığı zamanın azalması, evlilikteki dengeyi zamanla zorlayabilir.
Evlilikteki Sorunlar Cinsel Yaşamı Etkileyebilir mi?
Evlilikte yaşanan iletişim sorunları, duygusal uzaklaşma, yoğun çatışmalar ya da güven sorunları eşlerin cinsel yaşamını da etkileyebilir. Benzer şekilde, cinsel yaşamda ortaya çıkan güçlükler de evliliğin genel dinamiklerine yansıyabilir. Bu iki alan çoğu zaman birbirinden bağımsız değildir ve biri üzerinde çalışırken diğerinin de göz önünde bulundurulması gerekebilir.
Cinsel yaşamla ilgili güçlüklerin daha belirgin olduğu durumlarda cinsel terapi kapsamında ayrıca değerlendirme yapılabilir.
3. İyi Giden Evliliğin Sırları Nelerdir?
Sağlıklı işleyen evliliklerde sorunların hiç yaşanmadığı söylenemez; fark, bu sorunların nasıl ele alındığındadır. İyi giden evliliklerde eşler anlaşmazlıkları bir tehdit olarak değil, birbirlerini daha iyi tanımanın bir parçası olarak görebilir. Bu evliliklerde genellikle şu özellikler öne çıkar:
- eşlerin birbirleriyle açık ve düzenli bir diyalog kurabilmesi,
- karşı tarafı savunmaya geçmeden, gerçekten anlamaya çalışarak dinleyebilmek,
- anlaşmazlıklarda kişiyi değil, yaşanan durumu ve duyguları konuşabilmek,
- eleştiri, küçümseme, duvar örme ve misilleme gibi tepkilerden kaçınabilmek,
- ihtiyaç ve beklentileri birbirine daha açık ifade edebilmek,
- günlük hayatın yoğunluğu içinde birbirine zaman ve ilgi ayırabilmek,
- tartışmalardan sonra yeniden yakınlaşabilmek ve onarım adımları atabilmek.
Bu beceriler çoğu zaman kendiliğinden gelişmez; eşlerin birlikte fark etmesi ve üzerinde çalışması gerekir. Evlilik terapisi, bu becerilerin eşlerin kendi ilişkilerine uygun biçimde geliştirilebilmesi için yapılandırılmış bir alan sunar.
4. Evlilik Terapisi Ne Zaman Yapılmaz?
Evlilik terapisi her durumda ilk ve uygun yöntem olmayabilir. Aşağıdaki durumlarda öncelikle farklı bir değerlendirme ya da destek planlanması gerekebilir:
- evlilikte fiziksel şiddetin bulunduğu durumlar; bu durumda öncelik güvenliğin sağlanmasıdır,
- eşlerden birinin boşanma kararını kesin olarak verdiği durumlar,
- eşlerden birinin görüşmelere katılmayı kesin olarak reddettiği durumlar,
- psikotik bozukluk gibi öncelikle bireysel psikiyatrik değerlendirme ve tedavi gerektiren durumlar.
Bu durumlar, kişinin destek alamayacağı anlamına gelmez. Süreç, yapılan değerlendirmeye göre bireysel görüşmeler ya da farklı bir tedavi planıyla sürdürülebilir; uygun koşullar oluştuğunda ortak görüşmeler yeniden gündeme gelebilir.
5. Evlilik Terapisinde Süreç Nasıl Başlar ve Nasıl İlerler?
Her evliliğin başvuru nedeni, geçmişi ve ihtiyaçları farklıdır. Bu nedenle evlilik terapisinde herkese uygulanan tek tip bir plan yoktur. Süreç, genel olarak dört aşamada ilerler:
- İlk Görüşme — Evliliğin mevcut durumu, başvuru nedeni ve eşlerin beklentileri konuşulur.
- Değerlendirme — Eşlerin iletişim biçimi, evlilikte tekrarlayan örüntüler ve yaşanan güçlüğün bağlamı ele alınır.
- Terapötik Hedefler — Üzerinde çalışılacak konular eşlerle birlikte netleştirilir.
- Psikoterapi Süreci — Görüşmeler, yapılan değerlendirmeye ve eşlerin ihtiyaçlarına göre planlanır.
Görüşmelerde eşlerin yaşadığı somut durumlar üzerinden çalışılır. Bir tartışmanın nasıl başladığı, eşlerin o anda neler hissettiği ve konuşmanın hangi noktada çıkmaza girdiği birlikte ele alınır. Böylece yaşanan sorunun yalnızca içeriği değil, evlilik içinde nasıl bir işlev gördüğü de anlaşılabilir.
Terapinin verimli ilerlemesinde eşlerin sürece aktif katılımı belirleyicidir. Görüşmelerde konuşulanların günlük yaşama taşınması, eşlerin birbirine karşı tutumlarındaki değişimi de destekler.
İlk Görüşmede Neler Konuşulur?
İlk görüşme, eşlerden birinin haklı bulunduğu ya da suçlandığı bir görüşme değildir. Bu görüşmenin amacı, evliliğin genel tablosunu ve iki eşin deneyimini anlamaktır. Görüşmede genellikle şu konular ele alınır:
- terapiye başvurma nedeni,
- evliliğin mevcut durumu,
- yaşanan sorunların ne zamandır sürdüğü,
- tekrarlayan çatışmalar ve bu çatışmaların nasıl ilerlediği,
- eşlerin birbirinden beklentileri,
- evliliğin önemli dönemleri ve dönüm noktaları,
- psikiyatrik ve gerektiğinde tıbbi öykü,
- terapiden beklentiler.
İlk görüşmede her iki eşin de kendi bakış açısını anlatabilmesine alan açılır. Bu görüşmenin sonunda, sürecin nasıl planlanabileceği ve görüşmelerin hangi sıklıkla sürdürülebileceği eşlerle birlikte konuşulur.
Evlilik Terapisine Eşlerin Birlikte Gelmesi Gerekir mi?
Eşlerin görüşmelere birlikte katılması, evlilik dinamiklerinin iki tarafın bakış açısıyla birlikte değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Bu nedenle evlilik terapisi görüşmeleri çoğunlukla ortak seanslar üzerinden yürütülür.
Ancak her başvuru aynı biçimde ilerlemek zorunda değildir. Süreç bireysel bir değerlendirmeyle başlayabilir; gerekli görülen durumlarda ortak görüşmelerin yanı sıra her bir eşle ayrı görüşmeler de planlanabilir.
Eşin terapiye katılmaya henüz hazır olmadığı durumlarda da kişinin evlilikteki kendi deneyimini, beklentilerini ve tepkilerini ele alması anlamlı bir başlangıç olabilir. Bazı evliliklerde diğer eş, sürecin ilerleyen döneminde görüşmelere katılmayı tercih eder.
Online Evlilik Terapisi Nasıl Yapılır?
Evlilik terapisi görüşmeleri, Kadıköy’deki kliniğe ek olarak online terapi yoluyla da yürütülebilir. Online görüşmeler; farklı şehirlerde ya da yurt dışında yaşayan, iş ve çocuk bakımı temposu nedeniyle kliniğe ulaşmakta zorlanan veya görüşmeye kendi evinden katılmayı tercih eden eşler için bir seçenek oluşturur. Online görüşmeler, yüz yüze görüşmelerle aynı değerlendirme ilkeleriyle ilerler:
- Eşler, yapılan değerlendirmeye göre görüşmeye aynı ekrandan birlikte katılabilir.
- Görüşme sırasında mahremiyetin korunabileceği, çocukların ya da diğer aile bireylerinin duymayacağı sakin ve kesintisiz bir ortamın hazırlanması önemlidir.
- Online görüşmenin uygunluğu, başvuru nedeni ve klinik değerlendirme dikkate alınarak birlikte belirlenir.
Bazı eşler süreci yüz yüze ve online görüşmeleri birlikte kullanarak sürdürür. Bu planlama da eşlerin ihtiyaçlarına göre yapılır.
Evlilik Terapisi Ne Kadar Sürer?
Evlilik terapisinin süresi için herkese uyan kesin bir seans sayısı yoktur. Görüşmeler genellikle 45 dakika sürer ve süreç çoğu zaman 3 ila 6 ay arasında ilerler. Ancak süre; başvuru nedenine, evliliğin mevcut dinamiklerine, üzerinde çalışılan konulara ve eşlerin ihtiyaçlarına göre değişir.
Belirli bir konu üzerinde çalışmak için başvuran eşlerle uzun süredir devam eden, evliliğin birden fazla alanını etkileyen güçlükler yaşayan eşlerin süreci aynı biçimde ilerlemez. Süreç boyunca terapötik hedefler eşlerle birlikte düzenli olarak yeniden değerlendirilir ve görüşme planı buna göre güncellenir.
6. Peki Neden Evlilik Terapisi?
Evlilikteki sorunlar çoğu zaman yaşamın değişim dönemlerinde daha görünür hale gelir. Evliliğin ilk yılları, çocuk sahibi olma, çocukların evden ayrılması, eşlerden birinin ya da bir aile bireyinin hastalığı, kayıplar, maddi güçlükler, taşınma, iş değişikliği veya emeklilik gibi dönemler evlilikteki rolleri ve dengeleri değiştirebilir. Bu geçişler, eşlerin yeni duruma birlikte uyum sağlamasını gerektirir.
Evlilik terapisine başvurmak için sorunların içinden çıkılmaz bir noktaya gelmesini beklemek gerekmez. Güçlükler henüz büyümeden alınan destek, eşlerin birbirini daha iyi anlamasına ve evliliği koruyacak adımların zamanında atılmasına yardımcı olabilir.
Evlilik terapisi sürecinde eşler, yaşadıkları sorunlara yalnızca kendi bakış açılarından değil, birbirlerinin gözünden de bakmayı deneyimler. Bu deneyim, çatışmaların daha az yıpratıcı geçmesine ve eşlerin ortak kararları daha sağlıklı bir zeminde alabilmesine katkı sağlar.
7. Yaşam Yolculuğunuzda Psikoterapi Etkisi
Psikoterapi, kişinin ve eşlerin kendi deneyimlerini, duygularını ve ilişki örüntülerini daha net görebilmesine alan açan bir süreçtir. Evlilik terapisi sürecinden geçen eşler, çoğu zaman yalnızca yaşadıkları soruna değil; birbirlerine ve kendilerine bakışlarına dair de yeni bir farkındalık kazanır.
Bu farkındalık evlilikle sınırlı kalmaz; kişinin aile, iş ve sosyal ilişkilerindeki iletişim biçimine de yansıyabilir. Duygularını ifade edebilmek, sınır koyabilmek ve çatışmaları daha sakin bir şekilde yönetebilmek, yaşamın farklı alanlarında da kişiye destek olur.
8. Sık Sorulan Sorular
Evlilik terapisine tek başıma başvurabilir miyim?
Evet. Evliliğinizde yaşadığınız güçlüğü değerlendirmek için tek başınıza başvurabilirsiniz. Süreç bireysel bir görüşmeyle başlayabilir ve sonraki adımlar bu değerlendirmeye göre planlanır.
Eşimin terapiye katılması gerekir mi?
Ortak görüşmeler evlilik dinamiklerini birlikte ele almayı kolaylaştırır; ancak her başvuru için zorunlu değildir. Katılımın biçimi, başvuru nedenine ve yapılan değerlendirmeye göre belirlenir.
Eşim terapiye gelmek istemezse ne olur?
Bu durumda görüşmeler bireysel olarak sürdürülebilir. Kişinin evlilikteki kendi deneyimi üzerinde çalışması da evliliğe bakışını ve eşiyle iletişim biçimini etkileyebilir.
Evlilik terapisi boşanmayı önler mi?
Evlilik terapisinin amacı evliliği her koşulda sürdürmek ya da sonlandırmak değildir. Amaç, eşlerin evlilikleri hakkında daha sağlıklı bir zeminde düşünebilmesi ve verecekleri kararı daha bilinçli verebilmesidir.
Evlilik öncesinde terapiye başvurulabilir mi?
Evet. Evlilik kararı aşamasındaki çiftler, beklentilerini, değerlerini ve ortak yaşama dair planlarını birlikte değerlendirmek için evlilik terapisinden yararlanabilir.
Evlilik terapisi ile çift terapisi aynı şey midir?
Temel yaklaşım aynıdır: İki kişi arasındaki ilişkiyi merkeze alan psikoterapi. Evli eşlerle yürütülen süreç evlilik terapisi olarak anılır; evliliğe özgü sorumluluklar, ebeveynlik ve geniş aile ilişkileri gibi konular bu süreçte daha sık gündeme gelir.
Evlilik terapisi ile cinsel terapi aynı şey midir?
Hayır. Evlilik terapisi iletişim, güven, çatışma ve duygusal yakınlık gibi evlilik dinamiklerine odaklanır. Cinsel terapi ise cinsel işlev ve cinsel yaşamla ilgili güçlüklere odaklanır. Gerektiğinde iki süreç birlikte planlanabilir.
Online evlilik terapisi yapılabilir mi?
Evet. Görüşmeler online olarak da yürütülebilir; uygunluğu başvuru nedeni ve klinik değerlendirmeye göre belirlenir.
Evlilik terapisi ne kadar sürer?
Görüşmeler genellikle 45 dakika sürer; süreç çoğu zaman 3 ila 6 ay arasında ilerler. Süre evlilikten evliliğe değişir ve ilk görüşmelerin ardından sürecin nasıl ilerleyeceğine dair daha net bir plan oluşturulur.
9. Randevu Oluşturun
Uzm. Dr. Fatma Coşar
Psikiyatrist & Psikoterapist
Kadıköy, İstanbul | Yüz Yüze ve Online Görüşme
Uzm. Dr. Fatma Coşar, Kadıköy, İstanbul’da yüz yüze ve online psikoterapi görüşmeleri yürütmektedir. Evlilik sorunlarının değerlendirilmesinde eşlerin ihtiyaçları ve evlilik dinamikleri dikkate alınarak süreç planlanır.
Görüşme günleri, randevu süreci ve online ya da klinikte görüşme seçenekleri hakkında bilgi almak için randevu talebi oluşturabilirsiniz.
